Waterdieren

Waterdieren

Inleiding
Water met de daarin levende flora en fauna hebben een grote aantrekkingskracht op mensen. Dit geldt voor de rivier, de sloot, de plas en voor de vijver buiten en het aquarium binnen. Voor veel tuincentra is de vijver- en aquariumafdeling dan ook een afdeling met veel belangstelling van klanten maar ook van medewerkers.

Vissen
Het aantal vissoorten dat geschikt is voor het aquarium en de vijver is erg groot. Daardoor is er veel kennis nodig om klanten verantwoord te kunnen adviseren. Tuincentra moeten zich om die reden vaak beperken tot de algemene soorten. Dit geldt met name voor het aquarium.
In de vijver of in het aquarium kun je ervoor kiezen om maar één vissoort te gebruiken of om meerdere soorten te combineren. Bij het combineren moet je altijd nagaan of de soorten elkaar verdragen.  Zo zullen grote vissen vaak kleine vissen opeten en zijn er soorten als semitraan die erg agressief zijn.
Als je in een aquarium meerdere vissoorten combineert spreekt men over een gezelschapsbak. Het kan daarbij gaan om zoetwater of zoutwater.
Een voorbeeld van een aquarium met een soort vissen is de ciclidenbak. Deze kun je moeilijk combineren met waterplanten. Bij een aquarium zijn bovendien temperatuur, filter, wateroppervlakte en de zandbodem erg belangrijk bij het maken van de juiste keuze en het combineren van soorten.

Waterdiepte
Bij het kiezen van de vissen moet je ook rekening houden met de diepte waarin ze leven. In de vijver onderscheiden we de volgende waterkolommen:

  • De bovenste kolom is de meest opvallende en ook de warmste waterlaag.
  • In de  middenkolom  zitten  meestal  de  meeste  vis-  en  plantensoorten.  In  deze  zone  kun  je  de  vissen  al moeilijker waarnemen.
  • De onderste kolom is het terrein van de bodemvissen. Alleen bij heel helder water kun je de vissen hier nog waarnemen.

In verband met vorst moet een vijver minimaal 60 a 80 cm diep zijn. Dieper is beter omdat de omstandigheden dan minder wisselen. Aquaria worden verkocht in standaardmaten, zodat je met de waterdiepte eigenlijk nooit in de fout kunt gaan. Maar ook bij aquaria zijn er vissoorten die op verschillende hoogte in de waterkolom leven. Houd daar dus rekening mee bij de keuze van de vissen. Ondiepe aquaria worden snel te warm door de lampen. 20 cm Kun je beschouwen als een minimale diepte bij aquaria.

Geschiktheid van de soort vijver
Welke vissen moet je voor je vijver kiezen? Dat hangt er uiteraard van af wat voor vijver je wilt. Wil je een siervijver met de nadruk op het plantenbestand of juist een met de nadruk op het visbestand? In het eerste geval  moet  je  uiteraard  geen  vissen  aanschaffen  die  de  planten  eten  of  de  grond  omwoelen,  waardoor  de planten ontworteld raken. In het tweede geval is er in je vijver weinig ruimte voor planten. Houd er dan wel rekening mee dat sommige vissoorten alleen goed kunnen gedijen dankzij de beschutting van planten. Voor beide gevallen geldt uiteraard dat de waterkwaliteit altijd optimaal moet zijn om vissen te kunnen houden.

Hoeveel vissen?
Het spreekt voor zich dat er een grens is aan het aantal vissen dat je in een vijver kunt houden. Vaak zie je dat er veel te veel vissen in het oppervlaktewater worden gehouden. Hanteer als richtlijn 5 cm vislengte per 1000 liter water. Neem dus voor een vijver van 5000 liter niet meer dan zes goudvissen en zes goudwindes. Dan wordt het natuurlijk evenwicht niet verstoord.  Bij een aquarium wordt het maximale aantal vissen voor een groot deel bepaald door de waterkwaliteit en wat de consument mooi vindt. Vooral scholvissen hechten niet zoveel waarde aan ruimte. 

 

 

Vissoorten

Het aantal soorten aquariumvissen is gigantisch. De keuze is een kwestie van smaak, ruimte, beschikbare tijd en deskundigheid.
Enkele bekende zoetwater soorten zijn:
– diverse tetra’s
– Betta ofwel kempvis
– guppy
– maanvis
– platy
– black molly
– bicolor
– cycliden
– discus
– modderkruiper

Vijvers worden voornamelijk bewoond door:
– goudvissen
–  goudwinde
–  koikarper

 Combinatie met andere dieren
Je kunt vissen in een vijver ook de combineren met een aantal andere dieren. Hieronder noemen we enkele mogelijkheden.

–     Amerikaanse brulkikkers

Met hun gebrul kunnen ze jou én de buren slapeloze nachten bezorgen. Ze kunnen 22 cm groot worden met poten van 25 cm.

 

 

 

 

–     Salamanders

Ze zijn 2 cm groot en ze kunnen worden opgegeten door de vissen. Ze komen vaak vanzelf in de vijver terecht en leven gedeeltelijk onder water.

 

 

 

 

–     Watermosselen
Watermosselen kunnen overleven in een natuurvijver met voldoende modder op de bodem. Ze filteren het water, maar ze woelen ook onder de grond de waterplanten los. Daardoor vertroebelen ze het water. Hun voedsel bestaat uit muggenlarven, wormen en dergelijke.  In combinatie met vissen zijn ze dus eigenlijk niet zo geschikt. Bovendien kunnen dode mosselen een enorme stank van het water veroorzaken

 

 

 

–     Groene kikkers
Groene kikkers zijn niet plaatsgebonden, maar zullen bij een goede biologische waterkwaliteit in de vijver blijven. Ze overwinteren op het diepste punt van de vijver. Overdag zitten ze meestal aan de rand van de vijver te wachten op een prooi (slakken, wormen, libellen). Iedere groene kikker heeft zijn eigen territorium

 

 

 

–     Bruine kikkers
Bruine kikkers leggen hun eieren tussen de waterplanten maar leven hoofdzakelijk aan land. Ze zijn erg nuttig in de tuin en vangen veel insecten.

 

 

 

Naast deze opvallende dieren zullen zich in een vijver veel kleinere dieren ontwikkelen als muggenlarven, libellenlarven, waterkevers, bloedzuigers, schaatsenrijders enz. Dit waterleven kan de vijver tot een boeiende levensgemeenschap maken.

Minder blij is men in de vijvertuin met visetende vogels als de blauwe reiger en de ijsvogel. Het zijn overigens wel mooie vogels.
Op grote vijvers kunnen eenden, meerkoetjes, fuut en waterhoentjes verschijnen.

Fuut
ijsvogel
blauwe reiger

               

 

 

 

Het transport van vissen
Voordat handelaren vissen transporteren, laten ze de vissen enige tijd vasten, zodat de dieren tijdens het transport minder afvalstoffen (vooral ammoniak en kooldioxide) produceren. Bij een te hoge concentratie van deze stoffen worden vissen tijdens het transport vergiftigd. Het transport van vissen veroorzaakt veel stress bij de dieren. Door verdovende middelen aan transportwater toe te voegen, proberen handelaren van siervissen de  stress  te  verminderen.  Bij  het  gebruik  van  verdovende  middelen  moet  je  de  vissen  extra  voorzichtig behandelen als je ze in bakken met schoon water zet. Bij een te snelle overzetting kunnen de vissen in shock raken en daardoor sterven.

Als een klant een vis koopt dan moet jij op de volgende punten letten:

  • Verpak de vis in een plastic zak met water en daarboven lucht.
  • Gebruik een fijnmazig gaas als je de vis uit de bak haalt, zodat de schubben niet worden beschadigd.

De klant moet bij het vervoer aan de volgende punten denken:

  • Laat de vis na aankoop wennen aan ander water.
  • Tijdens het vervoer mag het water klotsen, er komt alleen maar meer zuurstof vrij.
  • Leg de gesloten zak op de vijver of in het aquarium.
  • Leg een natte handdoek over de plastic zak als de zon schijnt, om verbranding te voorkomen.
  • Het water in de zak moet dezelfde temperatuur krijgen als het water in de vijver of in het aquarium. Dit kan ongeveer een half uur duren.
  • Laat daarna ongeveer een halve liter water van de vijver of het aquarium in de zak stromen, zodat de vis langzaam kan wennen.
  • Vul het water drie keer bij. Het geheel duurt ongeveer een uur.
  • Laat de vissen langzaam uit de zak zwemmen.

Gezondheid van de vissen
Vissen zijn gevoelig voor ziekten. Dit geldt m.n.voor vissen onder kunstmatige omstandigheden als het aquarium en de vijver.
Hieronder staan een aantal symptomen voor het herkennen van ziekten:

Kenmerken van gezonde vissen:
– heldere ogen;
– goede huidskleur;
– gespreide vinnen;
– rugvin staat overeind;
– schubben zijn regelmatig;
– de vis is niet te mager;

Kenmerken van zieke vissen
– troebele ogen;
– schubbeschadigingen;
– sterk vermagerd;
– lusteloos;
– afwijkende ontlasting;
– schimmeldraden op de staartvin.

Houd de vissen gezond. Ook als een klant de nodige voorzorgsmaatregelen heeft genomen kunnen de vissen ziek worden. Vaak gebeurt dit door aankoop van nieuwe vissen. De nieuwe vissen kunnen parasieten meenemen die de andere vissen aansteken. Voor de meeste ziekten zijn er medicamenten. Hierdoor genezen de vissen meestal binnen tien dagen weer.

De meest voorkomende ziekten zijn:

witte stip

Schimmel als witte stip, virus, bacteriën, karperluis, visbloedzuiger en ankerworm.
Ook natuurlijke voedseldiertjes kunnen vissen infecteren. Bij het vangen van watervlooien komt vaak karperluis mee en bij tubifexwormen bloedzuigers. Als de klant nieuwe vissen in de vijver zet, kun je hem een preventief geneesmiddel adviseren waardoor de vissen minder risico lopen.
Zuurstofgebrek kan ertoe leiden da vissen aan de oppervlakte komen om lucht te happen. Dit kun je meestal opheffen door het aanbrengen van een zuurstofpompje, door water te verversen en door het aanplanten van zuurstofplanten als waterpest.

Vissen voeren

pekelkreeftjes

Er is voor vissen allerlei voedsel in de handel, namelijk:

  • levend voer: watervlooien, tubifex, cyclops, rode muggenlarven, zwarte muggenlarve en witte muggenlarven;
  • droogvoeders: vlokkenvoer, tabletten en geperste korrels;
  • geconserveerd voer: diepvries en gedroogd.

Voedsel wordt meestal met de hand toegediend. Voor aquaria zijn voerderautomaten in de handel. Bij overmatig voeren wordt het water voedselrijk waardoor er algengroei kan optreden. Voedsel dat naar de bodem is gezakt kan opgeruimd worden door slakken en modderkruipers.

Bij voedselgebrek kan het gebeuren dat de vissen van de waterplanten gaan eten in het aquarium. Bij een buitenvijver ga  je  de  vissen  pas  voeren  als  de  temperatuur boven  12°C  komt. Als  je  bij  lagere  temp  voert, kunnen de vissen het voer slecht verteren. Voer altijd op dezelfde plek en houd in de gaten of er geen voedselresten op de grond blijven liggen. Hierdoor neemt de waterkwaliteit af. Voer dus met mate en alleen bij warm weer.

Tips voor het voeren van aquariumvissen:

  • Geef meerdere malen per dag kleine hoeveelheden.
  • Geef niet meer voedsel dan ze in enkel minuten kunnen opeten.
  • Zorg voor afwisselende voeding.
  • Voer niet direct nadat je het water hebt gereinigd of vervangen.
  • Voer plantenetende vissen bij met speciaal voedsel.
  • Geef bodembewoners speciaal voedsel, zij eten ook meestal ’s avonds.
hevelen

De verzorging van het aquarium
Een aquarium moet regelmatig worden schoongemaakt. Hierna volgt een opsomming van werkzaamheden om een aquarium in goede conditie te houden:

  • Reinig een aquarium regelmatig.
  • Controleer iedere dag de techniek en de temperatuur.
  • Bekijk het gedrag en het uiterlijk van de vissen en kijk of er geen afwijkingen zijn.
  • Vervang iedere veertien dagen 10-30 % van het aquariumwater (afhankelijk van het visbestand) door leidingwater. Voor het leegzuigen kun je een hevel gebruiken.
  • Zuig vuil van de bodem weg en maak het glas met een magneetreiniger schoon om algenaanslag te verwijderen.
  • Knip snelgroeiende waterplanten met een scherpe schaar tot tweederde af.
  • Geef iedere 14 dagen ijzerbemesting voor de planten.
  • Reinig het filter.
  • Spoel de biologische filtermassa iedere drie maanden met aquariumwater uit. Doe dit voorzichtig zodat niet de waardevolle micro-organismen verdwijnen.

Verzorging van de vijver

Ook vijvers moet je onderhouden. Vissen zijn erg gevoelig voor een slechte conditie van het vijverwater.
Plantenresten haal je er uit met een schepnet.

In de winter is de vijver in rust, de stofwisseling van de vissen is sterk verminderd. De vissen leven nu op de vijverbodem en nemen geen voedsel meer op. Werk nu zo min mogelijk aan de vijver om de winterrust niet te verstoren. Met een ijsvrijhouder kunnen vrijkomende verontreinigde gassen worden afgevoerd.

BRONNEN
Aquariumplanten Leeuwarden 
Aquarium verzamel pagina

Aquariumwater 1
Aquariumwater 2
Aquarium Holgen
Berekeningen
Biologisch evenwicht
Filtersystemen
Filtersystemen 2
Guppy vijvertechniek
Koibonsai   
Koi-info
 
Koi-farm
 
Leven in het water
 
Marechal brochure waterplanten
Notesdejardin vijvers
Stoffen in het water
vijverfolie 
Vijverwater

Vijverleven
Vijverhulp voor planten
Vijverboek
Vijver- en moerasplanten
Vijverplanten
Vijver startpagina
Vijvertrends
Vijverinfo

Vijverpracht
Zwemvijvers
   

 

 

1 gedachte over “Waterdieren”

Een reactie plaatsen