Maasduinen

De Maasduinen vormen de langste rivierduinengordel van Nederland. Zij zijn door de eeuwen heen ontstaan uit het samenspel van water, wind en de mens vanaf de tijd dat de Maas nog een zijrivier van de Rijn was. Als je stil bent hoor je de bomen fluisteren, kun je uilen horen roepen in de nacht en zie je dieren in en om de bomen spelen. Of waren het toch de zwervende smokkelaars, de dryaden tussen de bomen of de witte wieven boven de vennen.

Je kunt wandelen of fietsen over de maasterrassen, waarvan het oudste 400.000 jaar geleden gevormd is. Tijdens de laatste ijstijd zijn, toen de wind vrij spel kreeg, paraboolduinen en streepduinen op het laagterras gevormd. De zoektocht naar de bijzonder gevormde en kronkelige eiken, de klokjesgentiaan, bever, vleermuis, gladde slang, zandhagedis, hazelworm, buizerd of doortrekkende kraanvogels kan op een aantal plaatsen beginnen. Wij willen er een paar noemen.

 

 

Startpunten:

Parkeerplaats uitkijktoren Straelens broek, Hanikerweg 73    5943 NA    Lomm . Noordelijk ligt het moerasgebied het Straelse Broek met het cultuurhistorisch dubbelfort Fossa Eugeniana, een grote verdedigingsschans, bestaande uit hoge aarden wallen en droge grachten waarlangs een kanaal van Napoleon nog zichtbaar is. Op de uitkijktoren heb je een mooi uitzicht, met de stijlrand en kwelzones die het moeras voeden.

Parkeerplaats van Brouwerij Hertog Jan, Kruisweg 44, 5944 EN Arcen. De reis gaat (al dan niet na een bezoek aan de brouwerij) via Landgoed de Hamert naar het koningsgraf omringd door heidevelden en meertjes. We bereiken het Geldersch Nierskanaal met zijn schitterende beekvallei met bevers en broedende vogels als de ijsvogel en specht.

Parkeerplaats de Voort, Bongveldweg, 5943 Lomm. Iets meer zuidelijk bij Lomm liggen de Ravenvennen met de Witte berg en het libellen reservaat. Dat is ook het domein van amfibieën als de zeldzame boomkikker, de heidekikker en kamsalamander.

 

Parkeerplaats Zwart Water in Velden, Schandeloselaan, ten noorden van Venlo. Deze ligt nog zuidelijker. Hier komen de knoflookpad en alpenwatersalamander voor. In de herfst is de diversiteit aan paddenstoelen uniek. 

 

Productverzorging 2

Aardewerk
Beregening
Bladverliezende heesters
Bol- en knolgewassen
Bomen en struiken
Bomen
Cement
Coniferen
Dieren en dierbenodigdheden
Droogmaterialen
Een- en tweejarigen
Eetbare tuin
Ericaceae
Fruit
Gazonaanleg
Gazononderhoud
Gereedschap
Glas
Grassen
Groenblijvende Heesters
Groenten en kruiden
Grond en bodem
Hagen
Hardhout
Hout
Hout 2
Hydrocultuur
Kaarsen
Kamerplanten 1
Kamerplanten 2
Kleur
Klim- en leiplanten
Kuipplanten
Kunstplanten
Licht en warmte
Mandwerk
Mandwerk 2
Metaal
Namen leren
Oppotten en verpotten
Plant en licht
Plantengroepen
Plantenvoeding
Plantenziekten
Schoonhouden
Snijbloemen
Snoeien
Snoeien filmpje
Tuinhout
Tuinmeubels
Tuinverharding
Tuinverlichting
Vaste planten
Verduurzamen
Vermeerderen
Verwerken van producten
Verzorging kamerplanten
Verzorging planten
Vijver aanleggen
Vijverwater
Vissen
Voeding
Water en plant
Waterplanten
Zaaien
Zaaikalender 1
Zaaikalender 2

Aziatische hoornaar

Uit Nature Today 13-12-2018

De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot die staat op de Unielijst, behorende bij de Europese exotenverordening. Op deze lijst staan exoten die in de EU schade (kunnen) toebrengen aan de biodiversiteit of ecosysteemdiensten. De Aziatische hoornaar is berucht als predator van honingbijen, die zij voor de kasten vangt. De Aziatische hoornaar is aanmerkelijk kleiner en donkerder van kleur dan de talrijke inheemse Europese hoornaar. Anders dan bij de Europese hoornaar, maakt de Aziaat bolvormige nesten los in boomkruinen, doorgaans in hoge bomen. Vorig jaar werd voor het eerst in Nederland een nest gevonden.

Nest van de Aziatische hoornaar in de gemeente SluisNest van de Aziatische hoornaar in de gemeente Sluis (Bron: NVWA)Wanneer er een populatie Aziatische hoornaars wordt waargenomen, wordt het nest opgespoord. Dit gaat in twee etappes. Van werksters is bekend dat zij met prooien linea recta naar het nest vliegen. Daarom wordt gekeken in welke richting de werksters vliegen. Als op tenminste twee plekken een vliegrichting van deze prooivluchten is waargenomen, kan door het bepalen van het snijpunt van de lijnen (kruispeiling) een (zo klein mogelijk) zoekgebied worden vastgesteld. Vervolgens wordt in dat zoekgebied gevlogen met een drone met infraroodcamera. Bij zonsopkomst zijn hoornaars en ook nesten warmer dan de omgeving en lichten ze op op de camera.

Dit jaar werd het eerste nest werd gevonden in de gemeente Sluis (Zeeland). Van de opsporing en bestrijding is een video gemaakt. Het tweede nest was in Spijkenisse (Zuid-Holland), dus behoorlijk ver verwijderd van de grens met België. In opdracht van de provincies Zeeland en Zuid-Holland zijn beide nesten succesvol bestreden. Hiervoor is gif in de nesten gespoten en na een paar dagen zijn de nesten uit de bomen verwijderd.

Nest van de Aziatische hoornaar in de gemeente Spijkenisse (na ruiming)Nest van de Aziatische hoornaar in de gemeente Spijkenisse (na ruiming) (Bron: Linde Slikboer)

Bij Sint Jansteen (Zeeland), zijn enkele Aziatische hoornaars aangetroffen bij een bijenkast. De waarnemingen zijn incidenteel en vooral bij zuidenwind. Prooivluchten wijzen uit dat het nest zich hoogstwaarschijnlijk op Vlaams grondgebied bevindt.

De nesten zijn mede dankzij meldingen van oplettende burgers gevonden. Waarnemingen kunnen gemeld worden op Waarneming.nl. Check eerst of er geen sprake is van de vaker voorkomende Europese hoornaar, die er veel op lijkt en die bij onze inheemse natuur hoort! Vanaf medio oktober vliegen de koninginnen en mannen van de Aziatische hoornaar uit. Deze kunnen tot negentig kilometer vliegen. Losse waarnemingen hoeven dus niet te wijzen op de aanwezigheid van een nest in de buurt. Alleen de koningin overwintert, de volken sterven uit. Het zoeken van nesten is voor dit jaar dan ook niet meer zinvol.

De Aziatische hoornaar rukt op vanuit Frankrijk en heeft zich al gevestigd in België. In Vlaanderen is de soort inmiddels sterk aanwezig, ook in de grensstreken bij Brugge, Gent en Antwerpen. Gezien de grote actieradius van de koninginnen en het prachtige herfstweer, verwachten we dat de Aziatische hoornaar volgend jaar op veel meer plaatsen in Nederland ten zuiden van de grote rivieren zal opduiken.

 

Tekst: Jenneke Leferink, NVWA & Theo Zeegers, EIS Kenniscentrum Insecten
Foto’s: Lex Tervelde, NVWA (leadfoto: Aziatische hoornaar voor vliegopening bijenkast); NVWA; Linde Slikboer, EIS Kenniscentrum Insecten

 

Natuurkunde